होर्मुज जलडमरूमध्यमा तनाव : अमेरिकाको आक्रमण दाबी, इरानको खण्डन

काठमाडौं, वैशाख २२ — मध्यपूर्वको अत्यन्त संवेदनशील जलमार्ग होर्मुज जलडमरूमध्यमा पुनः तनाव बढेको छ। अमेरिकाले इरानका सातवटा तीव्र गतिको डुंगामाथि आक्रमण गरेको दाबी गरेपछि अवस्था थप जटिल बनेको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले उक्त डुंगाहरूलाई निष्क्रिय बनाइएको बताएका छन्। उनका अनुसार अमेरिकी सेनाले हेलिकप्टर प्रयोग गरेर ‘फास्ट बोट’ भनिने साना डुंगामाथि कारबाही गरेको हो, जसलाई ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ अभियान अन्तर्गत सञ्चालन गरिएको बताइएको छ।
तर इरान ले भने अमेरिकी दाबीलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ। इरानी पक्षले यस्तो आक्रमणको समाचारलाई भ्रामक र गलत प्रचार भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।
यसबीच अमेरिकी झण्डावाला ‘एलायन्स फेयरफ्याक्स’ नामक जहाज सुरक्षित रूपमा जलडमरूमध्य पार गर्न सफल भएको जनाइएको छ। विश्वप्रसिद्ध ढुवानी कम्पनी मर्स्क का अनुसार उक्त जहाज केही महिनादेखि खाडी क्षेत्रमा रोकिएको थियो र अमेरिकी सुरक्षा व्यवस्थामार्फत सुरक्षित रूपमा बाहिरिएको हो।
फेब्रुअरीदेखि अमेरिका–इरानबीच चर्किएको द्वन्द्वका कारण होर्मुज जलडमरूमध्य प्रायः अवरुद्ध बनेको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल र ग्यास ओसारपसार हुने यस मार्गमा अवरोध हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति प्रणालीमा समेत असर परेको छ।
अप्रिलमा युद्धविराम घोषणा भए पनि अवस्था पूर्ण रूपमा सामान्य हुन सकेको छैन। हाल पनि सीमित मात्रामा जहाज सञ्चालन भइरहेका छन् भने हजारौं जहाज र हजारौं नाविक प्रभावित बनेका छन्।
दुवै देशबीच आरोप–प्रत्यारोप जारी रहँदा क्षेत्रीय सुरक्षा र विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा दीर्घकालीन असर पर्ने चिन्ता बढ्दै गएको छ।