अमेरिका–इरानबीच शान्ति सम्झौता, जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा हस्ताक्षर

काठमाडौं, असार १ — लामो समयदेखि तनाव र सैन्य टकरावमा रहेका अमेरिका र इरानबीच अन्ततः शान्ति सम्झौतामा सहमति भएको छ। दुवै देशका अधिकारीहरूले युद्ध अन्त्य, नाकाबन्दी हटाउने तथा महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः सञ्चालन गर्ने विषयमा समझदारी बनेको जनाएका छन्।
सम्झौतामा औपचारिक हस्ताक्षर आगामी जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा हुने तय भएको बताइएको छ। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री Shehbaz Sharif ले आफ्नो देशको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच सहमति जुटेको जानकारी दिएका हुन्।
प्रधानमन्त्री शरीफको घोषणापछि अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले पनि इरानसँगको शान्ति सम्झौता टुंगोमा पुगेको पुष्टि गरेका छन्। इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को सचिवालयले समेत सम्झौताबारे आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गर्दै युद्धविराम लागू हुने जनाएको छ।
इरानी पक्षका अनुसार लेबनानसहित विभिन्न मोर्चामा जारी सैन्य गतिविधि तत्काल र स्थायी रूपमा रोकिनेछ। साथै इरानी बन्दरगाहमाथि लगाइएको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी पनि हटाइने बताइएको छ।
सम्झौता सफल बनाउन कतार, साउदी अरब र टर्कीले समेत महत्वपूर्ण कूटनीतिक भूमिका खेलेको भन्दै पाकिस्तानले ती देशका नेतृत्वप्रति आभार व्यक्त गरेको छ।
दुवै पक्षबीच प्राविधिक तथा कार्यान्वयनसम्बन्धी छलफलहरू आगामी केही दिनभित्र हुनेछन्। त्यसपछि स्विट्जरल्यान्डमा औपचारिक हस्ताक्षर कार्यक्रम सम्पन्न गरिने तयारी छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार सम्झौता कार्यान्वयनमा आएपछि विश्वको प्रमुख तेल ढुवानी मार्ग मानिने Strait of Hormuz पुनः सहज रूपमा सञ्चालन हुनेछ। यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धन आपूर्तिलाई स्थिर बनाउन र मूल्य घटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
गत फेब्रुअरीदेखि चर्किएको क्षेत्रीय तनावपछि प्रभावित बनेको मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था पनि यस सम्झौतापछि सहज हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।