काठमाडौं, १९ माघ — आगामी २१ फागुनमा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै नेपाली सेनाले २१ माघ (बुधबार) देखि देशभर फिल्ड ड्युटी सुरु गर्ने भएको छ। एकीकृत निर्वाचन सुरक्षा योजना–२०८२ अनुसार सेना निर्वाचनपूर्व चरणमै सक्रिय गस्तीमा निस्कन लागेको हो।
नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायक रथी राजाराम बस्नेतका अनुसार निर्वाचन सुरक्षाका लागि सेनाको सम्पूर्ण तयारी पूरा भइसकेको छ। “निर्वाचन पूर्व, निर्वाचन अवधि र निर्वाचन पश्चात्—तीनै चरणमा सेनाको भूमिका स्पष्ट छ, र २१ माघबाट फिल्ड परिचालन सुरु हुन्छ,” उनले बताए।
झण्डै ८० हजार सेना खटिने
निर्वाचन सुरक्षाका लागि ७९ हजार ७२७ नेपाली सेना देशभर परिचालन हुनेछन्। संवेदनशीलता हेरेर गस्ती, पेट्रोलिङ र आवश्यक ठाउँमा संयुक्त गस्ती गरिनेछ। सेना निर्वाचन अधिकृत, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीसँग समन्वय गर्दै तेस्रो सुरक्षा घेरामा रहनेछ।
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा ११ मंसिरमै सेना परिचालन स्वीकृत गरेका थिए। त्यसपछि सेनाले सुरक्षा योजना, तालिम र अभ्यास सम्पन्न गरिसकेको छ।
हवाई गस्ती र हेलिकप्टर स्ट्याण्डबाई
निर्वाचन अवधिभर सेनाले हवाई गस्ती सञ्चालन गर्नेछ। विकट तथा अति संवेदनशील क्षेत्रमा निगरानी बढाइनेछ भने मतपेटिका र मतपत्र ढुवानीमा पनि हेलिकप्टर प्रयोग हुनेछ।
सेनाले काठमाडौं, पोखरा, सुर्खेत, विराटनगर र इटहरीमा हेलिकप्टर स्ट्याण्डबाई राखेको छ। आकस्मिक अवस्था आए तुरुन्तै सेनाको टोली हवाइमार्फत परिचालन गर्न सकिनेछ।
बम डिस्पोजल टोली पनि तयारीमा
निर्वाचन बिथोल्ने उद्देश्यले बिस्फोटक पदार्थ वा होक्स बम राख्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै बम डिस्पोजल टोली तैनाथ गरिएको छ। अति संवेदनशील मतदानस्थल वरिपरि विशेष निगरानी गरिने सैनिक मुख्यालयले जनाएको छ।
विमानस्थल र कारागारको सुरक्षा सेनाको जिम्मा
नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी ठूलो संख्यामा निर्वाचनमा खटिने भएकाले महत्वपूर्ण प्रतिष्ठानहरूको सुरक्षा सेनाले सम्हाल्ने भएको छ। यसअन्तर्गत:
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसहित अन्य विमानस्थल
कारागारहरू
सिंहदरबारलगायत संवेदनशील सरकारी कार्यालय
कति सुरक्षाकर्मी परिचालन?
निर्वाचनका लागि चारवटै सुरक्षा निकाय र निर्वाचन प्रहरी गरी ३ लाख ३३ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन हुनेछन्।
निकायसंख्यानेपाली सेना७९,७२७नेपाल प्रहरी७५,५९७निर्वाचन प्रहरी (नेपाल प्रहरी मातहत)१,३०,९८०सशस्त्र प्रहरी३४,५७६निर्वाचन प्रहरी (एपीएफ मातहत)१५,११०गुप्तचर१,९२१
३६८० अति संवेदनशील मतदानस्थल
प्रहरीको रिपोर्ट अनुसार देशभर ३,६८० मतदानस्थल अति संवेदनशील छन्। सबैभन्दा बढी चुनौती मधेश प्रदेशमा देखिएको छ, जहाँ मात्र १,२४६ अति संवेदनशील स्थल छन्।
निर्वाचन बहिष्कार घोषणा गर्ने समूहहरू सक्रिय
केही साना कम्युनिष्ट समूहहरूले निर्वाचन बहिष्कारको घोषणा गरेका छन्। यद्यपि सुरक्षा निकायका अनुसार यसपटक ती समूहहरूको प्रभाव सीमित देखिएको छ।
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा राज्य संयन्त्र उच्च सतर्कतामा पुगेको छ। स्थल, आकाश र महत्वपूर्ण संरचनासम्म सेनाको सक्रिय उपस्थितिले सुरक्षा संयन्त्र कडा बनाइएको संकेत गर्छ। सुरक्षा निकायहरूले समन्वयात्मक मोडेल अपनाउँदै निर्वाचन शान्तिपूर्ण बनाउन तयारी तीव्र पारेका छन्।
