अमेरिकी बजारमा पस्मिना, गलैंचा र हस्तकलाको प्रतिस्पर्धात्मकता घट्ने संकेत
काठमाडौं, फागुन ९ — ले सबै देशबाट आयात हुने वस्तुमा १० प्रतिशतसम्मको विश्वव्यापी ट्यारिफ (भन्सार शुल्क) लगाउने घोषणा गरेपछि त्यसको सम्भावित प्रभावबारे नेपालमा पनि चासो बढेको छ।
अमेरिकी प्रशासनले ‘सेक्सन १२२’ नामक कानुनी प्रावधान प्रयोग गरी अल्पकालीन रूपमा अधिकतम १५ प्रतिशतसम्म ट्यारिफ बढाउन सकिने संकेत दिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। यसअघि अमेरिका–केन्द्रित व्यापार सम्झौताबाट सहुलियत पाएका बेलायत, भारत, युरोपेली संघलगायत देशहरू समेत नयाँ १० प्रतिशत दरमा पर्ने सम्भावना देखिएको छ।
नेपाल–अमेरिका द्विपक्षीय व्यापारको आकार ठूलो नभए पनि अमेरिका नेपाली गलैंचा, पस्मिना, हस्तकला र तयारी पोशाकको प्रमुख निर्यात बजारमध्ये एक हो। सबै देशमाथि समान दर लागू भएमा नेपाली उत्पादनको मूल्य प्रतिस्पर्धा कमजोर हुने निर्यातकर्ताहरूको आशंका छ।
विशेष गरी मूल्य–संवेदनशील अमेरिकी बजारमा सानो शुल्क वृद्धि हुँदा पनि अर्डर घट्न सक्ने उद्योगीहरूको भनाइ छ। नेपालसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने भारत, बंगलादेश वा भियतनामका उत्पादनमा पनि समान दर लागे तापनि आपूर्ति क्षमता र लागत संरचनाका कारण नेपाली वस्तु महँगो पर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
नेपालले अमेरिकासँग पाउँदै आएको विशेष व्यापारिक सुविधा (जस्तै प्राथमिकतायुक्त पहुँच) कायम रहने वा नहुने विषय भने स्पष्ट भइसकेको छैन। कार्यान्वयनको स्वरूप र छुट व्यवस्थाले अन्तिम प्रभाव निर्धारण गर्ने व्यापार विज्ञहरू बताउँछन्।
ट्रम्प प्रशासनको यो प्रस्तावले हालका अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सम्झौताहरूको भविष्यबारे अनिश्चितता बढाएको छ। विश्वव्यापी रूपमा संरक्षणवादी नीति बलियो बन्ने संकेतका रूपमा हेरिएको उक्त कदमले नेपालजस्ता विकासशील अर्थतन्त्रलाई निर्यात रणनीति पुनरावलोकन गर्नुपर्ने सन्देश दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
अमेरिकी औपचारिक निर्णय र त्यसपछिको कार्यान्वयन ढाँचा स्पष्ट भएपछि मात्र नेपाली निर्यात क्षेत्रमा वास्तविक असर कति पर्छ भन्ने निर्धारण हुने देखिन्छ।
