काठमाडौं, कात्तिक १७-अमेरिकामा आज नोभेम्बर ३ मा मध्यावधि निर्वाचन हुँदैछ। यस निर्वाचनलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको रिपब्लिकन पार्टीका लागि महत्त्वपूर्ण परीक्षाका रूपमा हेरिएको छ। संसद्का दुवै सदनमा अहिले रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत रहेकाले त्यसलाई कायम राख्नु ट्रम्पका लागि प्रमुख चुनौती बनेको छ।
नेपाली समयअनुसार आज अपराह्न साढे ४ बजेतिर मतदान सुरु हुनेछ। निर्वाचनमा अमेरिकी संसद्को तल्लो सदन प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सिट र माथिल्लो सदन सिनेटका ३५ सिटका लागि मतदान हुनेछ। यसका अतिरिक्त केही राज्यमा गभर्नर पदका लागि पनि निर्वाचन हुँदैछ।
अमेरिकामा राष्ट्रपतिको निर्वाचन भएको दुई वर्षपछि मध्यावधि चुनाव हुने गर्छ। यस निर्वाचनले संसद्मा दलहरूको शक्ति सन्तुलन परिवर्तन गर्न सक्छ। रिपब्लिकन पार्टीले कुनै एक सदनमा मात्रै बहुमत गुमाए पनि ट्रम्पलाई आफ्ना नीतिसँग सम्बन्धित कानुन पारित गराउन कठिन हुन सक्छ।
सिनेटमा बहुमतका लागि ५१ सिट आवश्यक
अमेरिकी सिनेटमा कुल १०० सिट छन्। हाल रिपब्लिकन पार्टीसँग ५३ सिट छन् भने डेमोक्र्याटिक पार्टीसँग ४५ सिट छन्। डेमोक्र्याटिक पार्टीसँग सहकार्य गर्ने दुई स्वतन्त्र सांसदसमेत जोड्दा विपक्षी पक्षसँग ४७ सिट हुन्छन्।
यसपटक सिनेटका ३५ सिटका लागि निर्वाचन हुँदैछ। तीमध्ये २२ सिटमा रिपब्लिकन र १३ सिटमा डेमोक्र्याटिक पार्टीका सांसद छन्। सिनेटमा बहुमत हासिल गर्न डेमोक्र्याटिक पार्टीले कम्तीमा चार सिटको शुद्ध लाभ लिनुपर्नेछ।
दुवै दलका सिट बराबर भएमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले निर्णायक मत दिन सक्ने व्यवस्था छ।
प्रतिनिधिसभामा २१८ सिटको लक्ष्य
अमेरिकी संसद्को तल्लो सदन प्रतिनिधिसभामा कुल ४३५ सिट छन्। यस सदनमा बहुमत प्राप्त गर्न कुनै पनि दलले कम्तीमा २१८ सिट जित्नुपर्छ।
यसपटक सबै ४३५ सिटमा निर्वाचन हुने भएकाले प्रत्येक सिटमा प्रतिस्पर्धा हुनेछ। रिपब्लिकन पार्टी आफ्नो बहुमत जोगाउने प्रयासमा छ भने डेमोक्र्याटिक पार्टी दुवै सदनमा बहुमत हासिल गर्ने लक्ष्यसहित चुनावी मैदानमा छ।
ट्रम्पका नीतिमा पर्न सक्छ प्रभाव
मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले प्रतिनिधिसभा वा सिनेटमध्ये कुनै एक सदनमा बहुमत गुमाएमा ट्रम्पलाई आफ्नो राजनीतिक कार्यसूची अघि बढाउन कठिन हुन सक्छ। संसद्का दुवै सदनमा बहुमत कायम राख्न सके उनलाई आफ्ना नीतिअनुसार कानुन निर्माण गर्न सहज हुनेछ।
तर डेमोक्र्याटिक पार्टीले कुनै एक वा दुवै सदनमा बहुमत हासिल गरेमा ट्रम्प प्रशासनका प्रस्तावमाथि थप चुनौती सिर्जना हुन सक्छ। त्यसैले यस निर्वाचनलाई अमेरिकी संसद्मा दलहरूको शक्ति परीक्षणका साथै ट्रम्प प्रशासनको आगामी राजनीतिक दिशाका लागि पनि महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

