काठमाडौं, ८ माघ २०८२ (बिहीबार) । इराकको पश्चिमी मरुभूमिमा अवस्थित रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने अल–असद एयरबेसबाट अमेरिकी नेतृत्वको अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धन सेना पूर्ण रूपमा फिर्ता भएको छ ।
सन् २०१४ मा इस्लामिक स्टेट (आईएसआईएस) विरुद्धको युद्ध सुरु भएयता पहिलोपटक उक्त विशाल सैन्य आधार क्षेत्रको सम्पूर्ण प्रशासनिक र सुरक्षा कमान्ड इराकी सुरक्षा बललाई हस्तान्तरण गरिएको हो । यस कदमलाई इराकको सार्वभौमिकता सुदृढ हुने दिशामा तथा मध्यपूर्वको बदलिँदो सुरक्षा परिस्थितिमा एउटा महत्वपूर्ण राजनीतिक र सैन्य परिवर्तनका रूपमा हेरिएको छ ।
शनिबार आयोजित विशेष समारोहका क्रममा इराकी सैन्य अधिकारीहरूले बेसको साँचो ग्रहण गर्दै त्यहाँ औपचारिक रूपमा इराकी राष्ट्रिय झन्डा फहराएका थिए । इराकको रक्षा मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीहरूले यस ऐतिहासिक क्षणको निरीक्षण गर्दै अब इराकी सेना आफ्नै क्षमतामा देशको सुरक्षा गर्न सक्षम रहेको सन्देश दिएका छन् ।
वासिङ्टन र बग्दादबीच सन् २०२४ मा भएको उच्चस्तरीय सुरक्षा सम्झौता अनुसार नै यो फिर्ती प्रक्रिया सम्पन्न गरिएको हो । उक्त सम्झौताले सन् २०२५ को अन्त्यसम्ममा इराकका प्रमुख सहर र सैन्य आधार क्षेत्रहरूबाट विदेशी सेना फिर्ता गर्ने समयसीमा तोकेको थियो ।
यसअघि छिमेकी देश सिरियामा बढ्दो तनावका कारण सुरक्षा सन्तुलन कायम राख्न केही सय अमेरिकी सैन्य सल्लाहकारहरू अल–असद बेसमा तैनाथ थिए । तर पछिल्लो साता ती बाँकी रहेका अन्तिम टोलीहरू पनि आफ्ना सैन्य उपकरणसहित जोर्डन र कुवेततर्फ प्रस्थान गरिसकेको बताइएको छ ।
इराकका प्रधानमन्त्री मोहम्मद शिया अल–सुदानीले यसअघि नै विदेशी सेनाको प्रत्यक्ष उपस्थिति अब आवश्यक नरहेको र गठबन्धन सेनाको भूमिका सल्लाहकार तथा प्रशिक्षणमा मात्र सीमित गरिनुपर्ने अडान दोहोर्याउँदै आएका थिए ।
अल–असद बेसबाट सेना फिर्ता भए पनि इराकको उत्तरी कुर्दिस स्वायत्त क्षेत्रमा रहेको हरिर एयरबेसमा भने अमेरिकी सेनाको सानो उपस्थिति अझै कायम रहेको छ । सम्झौताका दोस्रो चरणअनुसार त्यहाँबाट पनि सन् २०२६ को अन्त्यसम्ममा सेना फिर्ता गर्ने तालिका तय गरिएको छ ।
यस फिर्तीसँगै इराकले अब छिमेकी मुलुकहरूसँगको सुरक्षा सहकार्यलाई नयाँ ढङ्गले अगाडि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ । साथै, यसले क्षेत्रीय राजनीतिमा इरान र अमेरिकाबीचको शक्ति सन्तुलनमा समेत प्रभाव पार्ने देखिएको छ ।
