अमेरिका–इरान समझदारी अन्तिम चरणमा, मध्यस्थकर्ताले जनाए सकारात्मक संकेत

काठमाडौं, साउन २० — अमेरिका र इरानबीच सम्भावित कूटनीतिक समझदारीको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको दाबी मध्यस्थकर्ताहरूले गरेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार दुवै पक्षबीच हुने सम्भावित सम्झौताको मस्यौदा तयार भइसकेको छ र त्यसलाई अन्तिम रूप दिने प्रक्रिया जारी छ।
कतारको परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ताले सम्भावित सहमतिको मस्यौदा अत्यन्तै प्रगतिशील चरणमा पुगेको बताए। उनका अनुसार यो पहल तत्कालका लागि क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने उद्देश्यसहित अघि बढाइएको हो। यद्यपि, अमेरिका र इरानबीच प्रत्यक्ष वार्ता सुरु भइसकेको भन्ने अवस्था भने नरहेको स्पष्ट पारिएको छ।
कतार, ओमान र पाकिस्तानले दुवै देशबीच संवादको वातावरण बनाउन सक्रिय कूटनीतिक प्रयास गरिरहेका छन्। यसैक्रममा कतारका अमिर शेख तमिम बिन हमाद अल थानीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग टेलिफोन वार्ता गर्दै मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव कम गर्ने उपायबारे छलफल गरेका छन्।
यसबीच इरानले आफ्ना जहाज तथा निर्यातमाथि अमेरिकी नौसेनाबाट हुने सम्भावित अवरोध सहेर नबस्ने चेतावनी दिएको छ। इरानका सर्वोच्च नेताका सैन्य सल्लाहकार मोहसेन रेजाईले निर्धारित मार्गबाहेक अन्य बाटोबाट हर्मुज स्ट्रेट पार गर्ने जहाजलाई अनुमति नदिइने र वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्ने अमेरिकी युद्धपोतमाथि कारबाही हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
उता, इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघाईले ओमानसँग सुरक्षित समुद्री मार्गसम्बन्धी वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढिरहेको जानकारी दिएका छन्। उनले उक्त प्रयासले दुवै देशको सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय सुरक्षालाई सम्मान गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि हर्मुज स्ट्रेटमा सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्ने विषयमा उल्लेखनीय प्रगति भएको स्वीकार गरे। उनले दीर्घकालीन लक्ष्य इरानको आणविक निःशस्त्रीकरण भए पनि हालका लागि जलमार्गलाई सुरक्षित रूपमा सञ्चालनमा ल्याउनु प्राथमिकता रहेको बताए।
हर्मुज स्ट्रेट खुल्ने सम्भावना बढेको अमेरिकी अधिकारीहरूको संकेतपछि अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा मूल्य उल्लेख्य रूपमा घटेको छ। ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य पाँच प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर प्रतिब्यारेल ७९.५० अमेरिकी डलरमा झरेको थियो, जुन जुलाई १३ यताकै पहिलो पटक ८० डलरभन्दा तल पुगेको हो। पछि केही सुधार भई प्रतिब्यारेल करिब ८०.५० डलरमा कारोबार भएको छ।
यस्तै, अमेरिकी डब्लूटीआई क्रुडको मूल्य पनि ५.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर प्रतिब्यारेल ७५.७७ डलरमा पुगेको थियो, जुन पछिल्ला तीन साताकै न्यून स्तर हो। पछि मूल्य केही सुधार भई करिब ७६.९० डलर प्रतिब्यारेलमा कारोबार भयो।
तेलको मूल्य घटेसँगै अमेरिकी शेयर बजारमा भने सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। प्रमुख शेयर सूचकांकहरूमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।