इरानसँगको वार्तामा ‘सामान्य प्रगति’ : अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो

काठमाडौं । अमेरिकी विदेशमन्त्री Marco Rubio (मार्को रुबियो) ले इरानसँग जारी कूटनीतिक वार्तामा केही सकारात्मक प्रगति भएको बताएका छन्। उनले वार्ता जारी रहे पनि आवश्यक परे अमेरिकासँग अन्य विकल्पहरू पनि तयार रहेको स्पष्ट पारेका छन्।
नेटो सहयोगी राष्ट्रहरूको बैठकका क्रममा हेल्सिङबर्गमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा रुबियोले इरानसँगको संवादले “सामान्य तर सकारात्मक संकेत” देखाएको बताए। उनका अनुसार अमेरिका वार्ताबाट समाधान खोज्न इच्छुक भए पनि आफ्नो रणनीतिक हितमा कुनै सम्झौता नगर्ने पक्षमा छ।
रुबियोले विशेषगरी इरानले ओमानलाई समेटेर खाडी क्षेत्रको सामुद्रिक मार्गमा शुल्क प्रणाली लागू गर्न खोजेको आरोप लगाए। उनले यस्तो प्रस्ताव अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र जलमार्ग स्वतन्त्रताको सिद्धान्तविपरीत भएको टिप्पणी गर्दै विश्वका कुनै पनि मुलुकले यस्तो व्यवस्था स्वीकार गर्न नहुने बताए।
यसैबीच उनले मध्यपूर्वमा अमेरिकी भूमिकाबारे केही नेटो सहयोगी राष्ट्रहरूको फरक धारणा रहेको भन्दै असन्तुष्टि पनि व्यक्त गरे। राष्ट्रपति Donald Trump (डोनाल्ड ट्रम्प) को दृष्टिकोण र असन्तुष्टि सहयोगी राष्ट्रहरूको प्रतिक्रियाबाट स्पष्ट देखिएको उनको भनाइ थियो।
युरोपमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिबारे उठेको प्रश्नमा रुबियोले सेना तैनाथीको पुनरावलोकन नियमित प्रक्रिया भएको बताए। उनले यसलाई कुनै देशलाई दण्डित गर्ने कदम नभई विश्वव्यापी जिम्मेवारीअनुसारको रणनीतिक समीक्षा भएको उल्लेख गरे।
अमेरिका, इजरायल र इरानबीच अप्रिल ८ मा अस्थायी युद्धविराम भएको थियो। त्यसपछि प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष वार्ताका प्रयास भए पनि दीर्घकालीन सहमति भने अझै हुन सकेको छैन।
तनाव कम गराउने प्रयासस्वरूप पाकिस्तानका आन्तरिक मामिला मन्त्री Mohsin Naqvi (मोहसिन नक्वी) पुनः इरान पुगेका छन्। पाकिस्तानी पहलपछि खाडी क्षेत्रमा खुला सैन्य गतिविधि केही घटेको बताइए पनि क्षेत्रीय तनावले विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव पारिरहेको विश्लेषण गरिएको