इरान–अमेरिका तनावमा नरम संकेत : ट्रम्पले युद्ध रोक्ने सहमति नजिक पुगेको दाबी

काठमाडौं, जेठ २९ । अमेरिका र इरानबीच पछिल्ला दिनमा बढेको सैन्य तनावबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्ध अन्त्यतर्फ महत्वपूर्ण प्रगति भएको दाबी गरेका छन्। उनले दुवै पक्षबीच प्रारम्भिक सहमति जुटेको र औपचारिक सम्झौताको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको बताएका छन्।
बिहीबार ह्वाइट हाउसमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार निर्माणबाट रोक्ने विषयमा महत्वपूर्ण समझदारी बनेको बताए। उनका अनुसार सम्झौताका कागजातहरू तयार भइरहेका छन् र छिट्टै युरोपमा विशेष समारोहबीच हस्ताक्षर हुन सक्छ।
ट्रम्पको यो अभिव्यक्ति इरानमाथि सम्भावित सैन्य कारबाहीको चेतावनी फिर्ता लिएको केही घण्टापछि आएको हो। यसअघि उनले इरानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र खार्ग टापुमाथि कारबाही गर्न सकिने संकेत दिएका थिए।
यद्यपि इरानले भने सम्झौता भइसकेको दाबीलाई स्वीकार गरेको छैन। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाघेईले धेरै विषयमा सहमति नजिक पुगे पनि केही महत्वपूर्ण मतभेद बाँकी रहेको बताएका छन्। उनले अन्तिम निर्णय नहुँदासम्म कुनै निष्कर्षमा पुग्न नसकिने स्पष्ट पारे।
पछिल्लो समय दुवै देशबीच सैन्य गतिविधि बढेका थिए। अमेरिकी सेनाले इरानका केही सैन्य तथा राडार केन्द्रमा आक्रमण गरेको थियो भने इरानले खाडी क्षेत्रस्थित अमेरिकी सैन्य आधारहरूलाई लक्षित गर्दै मिसाइल प्रहार गरेको जनाएको थियो।
यसैबीच सम्भावित शान्ति सम्झौताको संकेतसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ। विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य ४.४ प्रतिशतले घटेको छ भने ऊर्जा आपूर्तिसम्बन्धी चिन्ता पनि केही कम भएको विश्लेषण गरिएको छ।
ट्रम्पले सम्झौता सफल भएमा विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग हर्मुज जलसन्धि पुनः पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। इजरायलले समेत अमेरिकी पहलको स्वागत गरेको छ।
यो संस्करणमा युद्धको सम्भावित अन्त्य, कूटनीतिक पहल र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावलाई मुख्य फोकस बनाइएको छ।