काठमाडौं, ८ माघ २०८२ (बिहीबार) । अमेरिकामा नाबालिगमाथि हुने यौन दुर्व्यवहार र न्याय प्रणालीमा देखिने लैङ्गिक असमानतासम्बन्धी बहस फेरि चर्किएको छ । यसको कारण बनेको छ पूर्वशिक्षिका डेब्रा लाफेभसँग जोडिएको पुरानो कानुनी मुद्दा र त्यस समयमा सार्वजनिक रूपमा दिइएको डोनाल्ड ट्रम्पको टिप्पणी ।
सन् २००४ मा तत्कालीन २४ वर्षीया शिक्षिका लाफेभलाई आफ्नै १४ वर्षीय विद्यार्थीसँग यौन सम्बन्ध राखेको आरोपमा पक्राउ गरिएको थियो । घटनालाई सञ्चारमाध्यमहरूले व्यापक रूपमा प्रचार गरेपछि यो मुद्दा राष्ट्रिय बहसको विषय बनेको थियो ।
लाफेभमाथि फ्लोरिडा राज्यको कानुनअनुसार गम्भीर प्रकृतिको ‘ल्युड एन्ड लासिभियस ब्याट्री’ आरोप लागेको थियो, जसमा सामान्यतया लामो जेल सजायको व्यवस्था छ । तर सन् २००५ नोभेम्बरमा गरिएको ‘प्ली डिल’ सम्झौताअनुसार उनले जेल जानु परेन ।
सम्झौताअनुसार उनलाई ३ वर्ष नजरबन्द, ७ वर्ष निगरानी (प्रोबेसन) र शिक्षण पेशाबाट स्थायी निषेधको सजाय सुनाइएको थियो । यस निर्णयलाई लिएर अमेरिकाभर न्यायमा दोहोरो मापदण्ड अपनाइएको भन्दै तीव्र आलोचना भएको थियो ।
त्यस समयको बहसलाई थप चर्काउने काम गरेको थियो सन् २००५ अक्टोबरमा टेलिभिजन कार्यक्रम ‘एक्स्ट्रा’मा दिइएको डोनाल्ड ट्रम्पको अन्तर्वार्ताले । ट्रम्पले घटनालाई सामान्य रूपमा लिँदै “यसबाट धेरै क्षति भएको जस्तो लाग्दैन” भन्दै विद्यार्थीहरू “गर्व गरेर हिँडिरहेका हुन सक्छन्” भन्ने टिप्पणी गरेका थिए ।
त्यतिबेला ती अभिव्यक्तिलाई हल्का टिप्पणीका रूपमा हेरिए पनि अहिले मनोवैज्ञानिक र बालअधिकार विज्ञहरूले ती भनाइलाई खतरनाक सोचको उदाहरणका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । उनीहरूका अनुसार शिक्षक–विद्यार्थीबीचको यस्ता सम्बन्ध स्पष्ट रूपमा शक्तिको दुरुपयोग हो, जसले पीडितको मानसिक स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन असर पार्छ ।
पुरानो मुद्दा पुनः सतहमा आउँदा नाबालिगको सुरक्षा, लैङ्गिक न्याय र सार्वजनिक व्यक्तित्वको जिम्मेवारीबारे बहस फेरि केन्द्रमा आएको छ ।
