१८ फागुन, काठमाडौं । मध्यपूर्वमा जारी युद्ध पछिल्लो ४८ घण्टामा झन् भयावह बन्दै गएको छ । इजरायल र अमेरिकाको संयुक्त सैन्य अभियानबीच इरानका सर्वोच्च नेता को मृत्यु भएपछि क्षेत्रीय तनाव चरम अवस्थामा पुगेको हो ।
तेहरानमा क्षेप्यास्त्र प्रहार, खामेनी मारिएको दाबी
फेब्रुअरी २८ मा सुरु गरिएको इजरायल–अमेरिका संयुक्त अभियानका क्रममा तेहरानस्थित भूमिगत बंकरमा भएको क्षेप्यास्त्र प्रहारमा खामेनी मारिएको इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ । आक्रमणमा इरानका रक्षा मन्त्री, शीर्ष सैन्य कमान्डर र सुरक्षा अधिकारीहरू समेत मारिएको दाबी गरिएको छ ।
खामेनीको मृत्युपछि इरानले देशभर ४० दिने शोक घोषणा गरेको छ ।
ट्रम्पको ‘एपिक फ्युरी’ अभियान
अमेरिकी राष्ट्रपति ले इरानविरुद्धको सैन्य कारबाहीलाई ‘अपरेसन एपिक फ्युरी’ नाम दिएका छन् । उनले अभियान चार हप्ताभित्रै सम्पन्न हुने र इरानको आणविक क्षमता अन्त्य गरिने दाबी गरेका छन् ।
अमेरिकी सेनाले इरानका क्षेप्यास्त्र कारखाना, नौसैनिक संरचना र सैन्य मुख्यालयहरूमा ठुलो क्षति पुर्याएको जनाएको छ । यद्यपि अभियानमा सहभागी तीन एफ–१५ लडाकु विमान कुवेतमा ‘फ्रेन्ड्ली फायर’ का कारण खसेका छन् ।
इरानको प्रतिशोधी हमला
खामेनीको मृत्युको बदला लिन इरानले इजरायल र अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण गरेको छ । जेरुसेलम नजिकैको बेइत शेमेशमा भएको आक्रमणमा ९ जनाको मृत्यु र ४० भन्दा बढी घाइते भएका छन् ।
संयुक्त अरब इमिरेट्स, कतार, कुवेत र बहराइनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरू तथा पूर्वाधारहरू पनि निशानामा परेका छन् । कुवेतमा भएको आक्रमणमा तीन अमेरिकी सैनिक मारिएका छन् ।
तेहरानमा दोस्रो लहरको हमला
मार्च २ बिहान इजरायली वायुसेनाले तेहरानमा दोस्रो चरणको हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ । इरानी गुप्तचर मन्त्रालय भवन र सैन्य सञ्चार केन्द्र लक्षित गरिएको इजरायलले जनाएको छ ।
नेटान्जस्थित आणविक केन्द्रमा पनि नयाँ आक्रमण भएको पुष्टि गरिएको छ ।
क्षेत्रीय विस्तार : लेबनान र इराकमा नयाँ मोर्चा
इरान समर्थित समूह हिजबुल्लाहले इजरायलको हाइफा सहरमा रकेट प्रहार गरेको छ । जवाफमा इजरायलले बेरुतका दक्षिणी क्षेत्रमा बमबारी गरेको छ ।
इराकस्थित इरान समर्थित मिलिसियाले बगदाद विमानस्थल नजिक अमेरिकी सैन्य शिविरमा ड्रोन हमला गरेका छन् ।
बढ्दो मानवीय संकट
इरानी रेड क्रिसेन्टका अनुसार हालसम्म कम्तीमा ५५५ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा १५० भन्दा बढी सर्वसाधारण छन् । १३० भन्दा बढी सहरहरूमा बमबारी भएको जनाइएको छ ।
इजरायलमा ११ जनाको मृत्यु र १२१ भन्दा बढी घाइते भएका छन् ।
आणविक संरचना भने सुरक्षित
संयुक्त राष्ट्रसंघको आणविक निगरानी निकायका अनुसार हालसम्म इरानका प्रमुख आणविक केन्द्रहरूमा क्षति पुगेको संकेत छैन । बुशेहर आणविक पावर प्लान्ट र तेहरान अनुसन्धान रिएक्टर सुरक्षित रहेको जनाइएको छ ।
अबको संकेत : सत्ता परिवर्तनको जोखिम
खामेनीको मृत्युपछि इरानमा सत्ता संरचना परिवर्तन हुनसक्ने आकलन गरिएको छ । अमेरिकी गुप्तचर निकायले आईआरजीसीका कट्टरपन्थी कमान्डरले नेतृत्व सम्हाल्न सक्ने अनुमान गरेको छ ।
इजरायल र अमेरिका इरानमा ‘सत्ता परिवर्तन’ रणनीतिमा देखिँदा इरानले अस्तित्वको लडाइँ लड्ने संकेत दिएको छ ।
