काठमाडौं, माघ १७ — क्रिकेट इतिहासमा सन् २००७ ले एउटा नयाँ अध्याय खोल्यो। दक्षिण अफ्रिकामा आयोजित पहिलो आईसीसी पुरुष टी–२० विश्वकपले क्रिकेटलाई छोटो, तीव्र र रोमाञ्चक बनाउँदै विश्वभर नयाँ दर्शक जोड्यो। आज, करिब दुई दशकपछि, यही प्रतियोगिता सन् २०२६ मा २० टोलीसहित १०औँ संस्करणमा प्रवेश गर्न लागेको छ।
१२ टोलीबाट सुरु भएको टी–२० विश्वकप अहिले विश्व क्रिकेटकै सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रतीक्षित प्रतियोगितामध्ये एक बनेको छ।
सुरुवातमै इतिहास
पहिलो संस्करणमै वेस्ट इन्डिजका क्रिस गेलले इतिहास रचे। घरेलु टोली दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध खेल्दै उनले टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको पहिलो शतक प्रहार गरे। प्रतियोगिताकै पहिलो बल बाउन्ड्री पार गराएर सुरु भएको त्यो विश्वकपले भविष्यका लागि संकेत दिइसकेको थियो—टी–२० क्रिकेट फरक छ।
त्यसै संस्करणमा युवराज सिंहले स्टुअर्ट ब्रडको एकै ओभरमा हानेका ६ छक्का, बल–आउट प्रयोग र फाइनलमा मिस्बाह–उल–हकको चर्चित स्कुप सट आज पनि क्रिकेट प्रेमीका लागि अविस्मरणीय छन्। भारतले पाकिस्तानलाई हराउँदै उपाधि जितेपछि टी–२० क्रिकेटको लोकप्रियता आकाशिएको थियो।
च्याम्पियनहरूको यात्रा
अहिलेसम्म ६ राष्ट्रले टी–२० विश्वकपको उपाधि जितेका छन्। वेस्ट इन्डिज, इंग्ल्यान्ड र भारत दुई–दुई पटक च्याम्पियन बनेका छन्।
सन् २००९ मा पाकिस्तानले इंग्ल्यान्डमा उपाधि जित्दा शाहिद अफ्रिदी नायक बने। २०१० मा इंग्ल्यान्डले पहिलो पटक पुरुष ह्वाइट–बल विश्वकप जित्दै इतिहास रच्यो। २०१२ मा वेस्ट इन्डिजले श्रीलंकामा उपाधि उचाल्दा मार्लन स्यामुएल्स र सुनिल नारिन चम्किए।
२०१४ मा घरेलु मैदानमा श्रीलंकाले उपाधि जित्दै कुमार संगकारा र महेला जयवर्धनेलाई भावुक विदाइ गर्यो। २०१६ को फाइनलमा कार्लोस ब्राथवेटले बेन स्टोक्सको अन्तिम ओभरमा लगातार चार छक्का प्रहार गर्दा ‘रिमेम्बर द नेम’ क्रिकेट इतिहासमै अमर बन्यो।
पाँच वर्षपछि २०२१ मा अस्ट्रेलियाले पहिलो पटक उपाधि जित्यो भने २०२२ मा इंग्ल्यान्डले टी–२० र एकदिवसीय विश्वकप एकैपटक जित्ने टोलीको कीर्तिमान बनायो।
विश्वव्यापी विस्तार र नयाँ शक्ति
सन् २०२४ बाट टी–२० विश्वकप २० टोलीमा विस्तार भयो। अमेरिका, क्यानडा र युगान्डाको पहिलो सहभागिताले प्रतियोगितालाई अझ विश्वव्यापी बनायो। अमेरिकाले पाकिस्तानलाई सुपर ओभरमा हराउँदा अफगानिस्तान सेमिफाइनल पुगेर सबैलाई चकित पार्यो।
त्यसै संस्करणको फाइनलमा भारतले दक्षिण अफ्रिकालाई सात रनले हराउँदै उपाधि जित्यो। विराट कोहलीको ७६ रनको इनिङ्स र जसप्रित बुमराहको घातक बलिङ निर्णायक बन्यो। यही खेल विराट कोहली र रोहित शर्माका लागि टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय करियरको अन्तिम खेल बन्यो।
२०२६ तर्फ नजर
अब सबैको ध्यान सन् २०२६ मा भारत र श्रीलंकामा आयोजना हुने टी–२० विश्वकपतर्फ छ। इटालीजस्ता नयाँ टोलीको सहभागिताले प्रतियोगिता थप रोचक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालले पनि तेस्रो पटक विश्वकप खेल्दै आफ्नो उपस्थितिलाई निरन्तरता दिनेछ।
फेब्रुअरी ७ देखि सुरु हुने टी–२० विश्वकपले फेरि एकपटक क्रिकेट संसारलाई छोटो फर्म्याटको जादुमा बाँध्ने तयारी गरिरहेको छ।
